Kijkers van Pauw & De Wit zijn kritisch op het optreden van Hans Vijlbrief in de talkshow. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid maakte een niet al te kordate indruk: te midden van de energiecrisis missen veel kijkers leiderschap van het kabinet, dat hij dinsdagavond vertegenwoordigt in de talkshow.

Verhoging van de AOW-leeftijd

Vijlbrief spreekt met presentator Tim de Wit over meerdere onderwerpen, waaronder het kabinetsplan om de AOW-leeftijd te verhogen. “Het is duidelijk dat de Tweede Kamer en Eerste Kamer niet enthousiast zijn over dit plan. Ik heb het ook weggelegd: er komt voorlopig geen wet.”

In de Eerste Kamer is er een ruime meerderheid voor ingediende motie van PRO en de BBB die de regering vraagt af te zien van het voornemen de AOW-leeftijd te verhogen. “Dit signaal nemen we serieus”, verzekert Vijlbrief.

“Ik ben wel blij dat in de Eerste Kamer wel de sfeer blijft hangen dat er met elkaar gesproken moet worden over hoe we AOW blijven betalen. Dat is namelijk het punt dat het kabinet wilde maken”, aldus de minister. “Ik ga het liefst zo snel mogelijk met bonden en werkgevers in gesprek.”

Vijlbrief wil de deur niet helemaal sluiten voor een nieuwe wet. “Het staat in het regeerakkoord. Als je het met volle overtuiging in het regeerakkoord zet, moet je niet na twee weken zeggen: dat hadden we niet zo bedoeld.”

“Wel hebben we de emoties onderschat. Ik weet dat het voor de vakbeweging belangrijk is dat we niet verder praten over dit plan, dat gaan we ook niet doen. Wel moeten we het hebben over de betaalbaarheid van AOW en hoe we omgaan met arbeidsongeschiktheid en werkloosheid”, aldus Vijlbrief.

Vijlbrief over energiecrisis

Later in de uitzending gaat hij ook in op de energiecrisis. Hij noemt de zorgen bij het Nederlandse volk terecht. “Het grootste probleem rond de prijzen zit op dit moment niet bij gas, maar vooral olie en gekoppeld daaraan producten als benzine, diesel en kerosine. Dat mensen bang zijn dat ze niet meer kunnen rondkomen, en dat ze bang zijn over de wereld waar ze in leven, begrijp ik wel.”

Toch lijkt er geen sprake van een overkoepelende strategie van het kabinet in de energiecrisis. “Je moet je realiseren dat als je in scenario’s denkt – de Nederlandse Bank heeft scenario’s gemaakt – zitten we nog in geel, dus niet in oranje, en kunnen we nog naar zwart. Zwart betekent: er is geen olie en gas. Dat is nu niet aan de orde.”

“Maar we moeten ons wel realiseren dat we in rood terecht kunnen komen, waarbij de energieprijzen nog veel hoger kunnen worden. Als wij dan al onze ruimte verspeeld hebben, kunnen we ook niet meer gericht datgene doen wat nodig is.”

Tim Hofman legt Vijlbrief vuur na aan de schenen

Tim Hofman vraagt brengt Vijlbrief later in de uitzending in de problemen. De presentator vraagt Vijlbrief wat in zijn ogen de ondergrens zou zijn voor Europa om zich af te keren van Israël en de Verenigde Staten. “Europees gebeurt dit wel. Misschien niet genoeg naar uw smaak”, aldus Vijlbrief.

“Het gaat erom welk middel het meest effectief is om Amerika en Israël te beïnvloeden. Ik denk dat diplomatie beter werkt dan je vuist op tafel slaan. Een ondergrens vind ik heel moeilijk te definiëren. Dan vraag je naar een what if-situatie.” Vijlbrief kan dus niet benoemen wat voor Nederland een ondergrens zou zijn, ook niet daags nadat president Donald Trump dreigde met het uitroeien van een complete beschaving in Iran.

Hoe reageren kijkers op het optreden van Vijlbrief?

De D66-minister krijgt de nodige kritiek op sociale media. Zo schrijft een gebruiker: “Wat een onzin kan die Vijlbrief uitslaan. Bij Pauw en De Wit oreerde hij een hoop onzin. Allemaal dooddoeners: ‘denken in scenario’s’, dus we doen gewoon niets.”

Zijn uitspraken over energie en brandstofprijzen vielen niet goed. “Wat een gewauwel van die Vijlbrief over de benzineprijs”, klinkt het in een andere reactie. Meerdere kijkers vinden dat hij de zorgen van burgers onvoldoende serieus neemt, zeker in het licht van stijgende kosten.

Daarnaast is er kritiek op zijn houding en toon. Een kijker noemt hem ‘een arrogante man’, terwijl een ander spreekt van ‘het dedain waarmee Vijlbrief meent te moeten spreken’.

Op inhoudelijk vlak wordt ook zijn rol in het gasdossier aangehaald. “’Jezelf niet afhankelijk maken, daar hebben we van geleerd’, aldus de man die alle gasputten liet volstorten met beton.”

Tegelijkertijd zijn er ook geluiden die nuance aanbrengen. Zo wijzen sommigen erop dat besluiten rond de gaswinning al vóór zijn aantreden waren genomen en dat hij vooral uitvoerder was van bestaand beleid.

De uitspraak van Vijlbrief dat hij geen ondergrens kan benoemen voor het gedrag van Israël en de VS, leidt ook tot felle reacties.