Eind volgende maand is het zover. Dan moeten de kopstukken uit de coronacrisis zich publiekelijk gaan verantwoorden voor de zwaarste onderzoekscommissie die de Tweede Kamer kent. Dat weet De Telegraaf.

De coronacrisis ligt inmiddels al een paar jaar achter ons, maar de kopstukken zullen nu moeten gaan uitleggen waarom er ingrijpende besluiten als onder meer de avondklok zijn genomen, en hoe deze tot stand zijn gekomen.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de ‘coronacommissie’. Dat is een officiële onderzoekscommissie van politici.

Wat wordt er onderzocht?

In het kort wordt de aanpak van de coronacrisis onderzoek. Hierbij wordt er gekeken naar de periode vanaf december 2019 (toen corona in Nederland opdook) tot het voorjaar 2022 (toen de maatregelen werden afgeschaald).

Er worden onder andere onderzocht:

• Waarom het kabinet bepaalde maatregelen heeft genomen (denk aan lockdowns en de avondklok).
• Wat de gevolgen van deze maatregelen waren voor de samenleving.
• Of de grondrechten van burgers hierbij goed zijn afgewogen.

Op 29 mei is het zover. Dan komen er openbare verhoren. Van de 89 voorgesprekken worden er 50 kopstukken tot en met september gehoord.

VVD-voorzitter Daan de Kort zegt: ”Wij zijn als commissie al ruim twee jaar bezig, maar nu wordt het voor iedereen zichtbaar.”

Welke bekende gezichten zullen moeten getuigen, is nog niet bekendgemaakt. Maar verwacht wordt dat het in ieder geval om drie belangrijke namen gaat.

Allereerst is dat huidig Navo-chef Mark Rutte. Verwacht wordt dat ook voormalig zorgminister Hugo de Jonge en oud-lid van het het Outbreak Management Team (OMT) Jaap van Dissel uitleg zullen moeten gaan geven.

Coronacommissie

De coronacommissie bestaat momenteel uit vijf personen. Het gaat om voorzitter Daan de Kort (VVD), Dion Huidekooper (D66), Annelotte Lammers (Groep Markuszower), Songül Mutluer (PN) en André Poortman (CDA).

‘Gegijzeld’

Aan de getuigentafel geldt in de praktijk dat iedereen die ondervraagd worden, naar eer en geweten antwoord zal moeten geven.

Wie onwaarheden vertelt, pleegt meineed en wie weigert om op te komen draven, kan ik theorie zelfs worden gegijzeld.

Chris van Dam, in 2020 voorzitter van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag, zegt dat gijzeling in de praktijk bijna nooit voorkomt.

”Het verhoren is teamwork. Het hangt er sterk vanaf of het lukt om het politieke conflict erbuiten te houden.”

Hij adviseert de leden van de coronacommissie dan ook op zich terughoudend op te stellen tijdens de verhoren.

”Niet meteen een gezicht trekken van: oei, oei, oei, fout, fout, fout. Als je er wantrouwend gaat zitten, krijg je wantrouwen terug.”