Alle gemeenten in Nederland moeten helpen om te voorkomen dat de asielopvang onbeheersbaar wordt. Die oproep doet minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) in een brief aan gemeenten. De brief komt juist op het moment dat enkele gemeenten met dwangsommen dreigen tegen opvangorganisatie COA, omdat die azc’s te lang openhoudt.

“De asielketen loopt tegen de grenzen van het mogelijke aan en dat is de afgelopen tijd weer duidelijk zichtbaar door de grote druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel en de gevolgen die dat heeft voor de directe omgeving”, schrijft Van den Brink in zijn brief.

Te weinig plekken

Minister Van den Brink van asiel heeft een probleem: er zijn op dit moment te weinig opvangplekken voor asielzoekers. Bijna 82.000 mensen hebben nu recht op een opvangplek. Ruim 33.000 daarvan zitten in de noodopvang. Er is een tekort van 4500 plekken, omdat er locaties gaan sluiten. Dat kan in de zomer oplopen naar 7900 plekken als er niets gebeurt. 

Want per week komen er gemiddeld 800 nieuwe mensen in ons land aan die ook een plek zoeken. In het aanmeldcentrum in Ter Apel zitten al weken meer dan de afgesproken 2000 mensen.

Vanwege dat tekort heeft de minister vandaag een brief verstuurd aan alle gemeenten in Nederland met de oproep om met plekken te komen. Dat moeten die gemeenten overigens sowieso al volgens de spreidingswet. Die wet moet zorgen voor een eerlijke opvang van asielzoekers over heel Nederland. Maar niet alle gemeenten voldoen aan de wet en vangen asielzoekers op.

‘Solidair zijn’

“Gemeenten die hier nog niet aan voldoen, roep ik met klem op om snel hun verantwoordelijkheid te nemen en solidair te zijn met gemeenten die al een bijdrage leveren”, schrijft Van den Brink.

De bewindsman hoopt dat de twee strenge asielwetten van het kabinet-Schoof, waarover de Eerste Kamer nog moet stemmen, het Europese migratiepact en de spreidingswet op den duur zorgen dat het aantal asielzoekers omlaaggaat en dat er voldoende opvangplekken zijn. “Zowel het beperken van de instroom als het toegroeien naar een evenwichtig opvanglandschap kost echter tijd.”

Het tekort aan plekken op dit moment zorgt voor frustratie bij sommige gemeenten die wél asielzoekers opvangen. Want die moeten ineens hun asielzoekerscentra langer openhouden. En dat is tegen de afspraak die zij maakten met het COA. Zij zeggen daarom: het Rijk is niet betrouwbaar.

Zoals in Hardenberg. Daar zou de opvang begin maart sluiten. Maar dat gebeurt niet, omdat de bewoners nergens anders heen kunnen. Daarom heeft Hardenberg het opvangorganisatie COA een dwangsom opgelegd. Elke dag dat ze langer openblijven ontvangt de gemeente 55.000 euro. De dwangsom kan oplopen tot maximaal 4,95 miljoen euro.

Andere gemeenten

Het COA kreeg eerder al een forse rekening van de gemeente Westerwolde, waar het aanmeldcentrum in Ter Apel staat. Daar moest de organisatie 6,5 miljoen euro aan dwangsommen betalen, omdat er regelmatig meer asielzoekers werden opgevangen dan toegestaan.

Ook de gemeente Epe dreigt met hoge dwangsommen. Daar worden asielzoekers opgevangen in een Fletcher Hotel op de Veluwe. Epe wil dat het COA 63.000 euro per dag betaalt zolang de opvang doorgaat, met een maximum van ruim 11,4 miljoen euro.