Dean van Kooij (24) reisde als kind de wereld rond met zijn ouders en was als fanatieke sporter altijd in beweging. Hij droomde van een carrière als surfer. Maar na een auto-ongeluk, waarbij zijn linkerarm verlamd raakte, belandde hij als tiener in een zwart gat. Toch vocht hij zich een weg terug. Zaterdag staat hij als snowboarder namens Nederland aan de start van de Paralympische Spelen. “Dat ik hier sta, is al een overwinning.”
Toen hij op 16-jarige leeftijd werd aangereden door een automobilist die te hard reed, kwam hij plotseling thuis te zitten. Hij was boos. “Depressief, nergens zin in, boos, veel eten, verveeld en chagrijnig.” Maar ook dankbaar, vertelde hij in 2020 aan RTL Nieuws. “Dat ik nog leefde en er nog was.”

‘Hij gaat het ver schoppen’

In datzelfde interview sprak hij de hoop uit ooit bij het paralympisch team te mogen horen. Zijn trainer, Frank Germann van de nationale selectie parasnowboarden, zag het toen al. “Hij heeft het in zich om het ver te schoppen.” Die voorspelling is werkelijkheid geworden. In Italië bereidt Dean zich voor op zijn Paralympische debuut.

Zeven jaar geleden kwam Dean net terug in Nederland, na ruim twee jaar met zijn ouders en zusjes door Zuid-Amerika te hebben gereisd. Surfen in Chili, skaten op straat en roadtrippen door het continent, dat was zijn leven. Maar amper drie weken thuis veranderde alles: Dean werd frontaal geschept door een auto en raakte verlamd aan zijn linkerarm.

“Ik wist niet meer wat ik moest doen”, blikt hij terug. “Alles wat ik deed, sporten, bewegen, leek ineens niet meer mogelijk.”

In de puberteit

Hij kon niet meer zelfstandig douchen en moest bij het aan- en uitkleden geholpen worden door zijn moeder. “Je bent net zestien en zit volop in de puberteit. Op die leeftijd wil je je loswerken van je ouders en je eigen pad volgen, maar dan ben je opeens afhankelijk van hen. Mijn moeder gaf me met behulp van een rietje te drinken”, vertelt Dean. “Vanaf de dag dat ik werd aangereden dacht ik: ik ga net zo lang vechten tot ik mijn zelfstandigheid terugkrijg.”

De hechtingen zaten nog in zijn arm toen hij alweer een nieuw perspectief ontdekte: een goede vriendin wees hem op de Paralympische Talentdag op Papendal. Daar ontdekte Dean dat er toch nog mogelijkheden waren om zijn sportieve kant te gebruiken, dit keer op een snowboard. “Het boardgevoel was hetzelfde als bij surfen. Het was een nieuwe sport, maar voelde meteen vertrouwd. Vanaf dat moment wist ik: hier kan ik iets mee.”

Sinds zijn ongeluk traint Dean vrijwel dagelijks. In de wintermaanden is hij voor het grootste deel in wintersportgebieden in het buitenland te vinden. In de zomermaanden traint hij zeker vijf dagen per week op trainingscentrum Papendal. “En daarnaast is het in de zomer: herstellen en uitrusten, zodat je met volle energie weer de winter in kunt gaan.”

Eerste prijzen

Na het surfen hoopte hij in eerste instantie een sport te vinden waar hij ook gelukkig mee kon zijn. “Ik dacht: snowboarden zal vast ook wel dik zijn. Toen ik begon, werd ik al snel verliefd op de sport.” Hij toonde meteen potentie. “Ik won al snel mijn eerste Europacup en behaalde een top tien-klassering in de World Cup. Toen ben ik er steeds meer in gaan investeren. En zo zie je: van nooit op een snowboard staan, sta ik nu op de Paralympische Spelen.”

Het besef dat hij straks echt in actie mag komen is er nog niet: “Ik denk dat dat pas na afloop komt. Nu doe ik vooral alles op de automatische piloot.”

Het helpt volgens hem om te focussen op wat je wél kunt. “Bij snowboardcross moet je durven, risico’s nemen en tegelijk kalm blijven. Dat heb ik stap voor stap geleerd tijdens de trainingen, en het voelt goed om te zien dat het werkt.”

‘Dit is al een overwinning’

Dean staat momenteel derde in het klassement van de Paralympics. “In theorie kan ik ver komen. Maar met dit soort wedstrijden blijft het spannend, er kan zo iemand uitglijden voor je of je kunt een slechte start hebben en dan heb je niets aan je snelheid.” 

Voor hem voelt op de Paralympische Spelen staan als de overwinning. Zijn advies aan anderen is dan ook: “Probeer te genieten van de reis naar je dromen toe. Voor mij voelt het al als een overwinning dat ik hier mag staan, en alles wat hierna komt is alleen maar extra mooi.”

Het startschot voor de Paralympische Spelen in Italië klinkt vrijdag om 20.00 uur. Voor Dean begint het zaterdag: vanaf 11.00 uur rijdt hij de kwalificatiewedstrijd van het parasnowboarden bij de mannen.